Pomrowik plamisty (Deroceras reticulatum)


Do listy gatunków ślimaków odznaczających się dużą szkodliwośćią zalicza się również Deroceras reticulatum, nazywany potoczne pomrowem plamkowanym, plamistym lub siateczkowanym.

Rozmieszczenie geograficzne
Występuje prawie w całej Europie, zawleczony do wielu krajów Kaukaskich, Azji Środkowej, jak również do Ameryki Północnej, Peru, Australii, Tasmani i na Nową Zelandię. W Polsce bardzo pospolity, wymieniany z prawie wszystkich krain na całym obszarze.

Siedlisko
Gatunek synantropijny, spotykany również w środowiskach otwartych na wilgotnych łąkach, wszelkiego rodzaju użytkach rolnych oraz w ogrodach i parkach. W biotopach leśnych na ogół nie spotykany.

Biologia życia i rozwoju
W dzień nieaktywny z wyjątkiem dni pochmurnych z opadami. Za dnia jak większość ślimaków nagich chowa się w różnego rodzaju szczeliny gleby, pod kamienie, deski.
W sprzyjających warunkach pogodowych może stać się groźnym szkodnikiem roślin. Mimo małych rozmiarów ciała odznacza się bardzo dużą szkodliwością. Wiąże się to ze znaczną tolerancją ekologiczną tego gatunku oraz szczególną predyspozycją do synantropizacji. W okresie suszy bez problemu może przetrwać schowany w różnego rodzaju kryjówkach.
Ma małe wymagania pokarmowe. Najchętniej zjada młode rośliny, zwłaszcza ich siewki, ale także kiełkujące ziarna, liście i pędy, owoce, kłącza, bulwy, korzenie itp. Nie gardzi również padliną. Stanowi poważny problem zwłaszcza w uprawach ogrodniczych i polnych. Potrafi niekiedy zniszczyć całkowicie plony. W cieplarniach, zwłaszcza dobrze ogrzewanych, zwykle nie stanowi zagrożenia, natomiast może przenikać do piwnic gdzie uszkadza zgromadzone warzywa.
Jest częstym żywicielem pośrednim tasiemca Davainea proglottina przez co może przyczyniać się do zarażenia drobiu tym pasożytem.
Osiąga rozmiary do 45 mm. Ciało najczęściej z ciemnymi plamkami o zabarwieniu brudnokremowym, słomkowym, rzadziej białawym. Grzbiet i płaszcz nieco ciemniejsze. Generalnie zabarwienie nie jest cechą charakterystyczną pozwalającą odróżnić go od podobnego gatunku D. agreste. Oba ślimaki są bardzo podobne do siebie i można je dokładnie rozpoznać na podstawie wewnętrznych cech budowy anatomicznej narządów rozrodczych. W wielu wcześniejszych publikacjach D. agrestis (Pomrów polny) wykazywany był jako główny winowajca wyrządzanych szkód. Prawdopodobnie uszkodzenia roślin wyrządzane przez D. reticulatum były przypisywane temu drugiemu z powodu błędów przy oznaczaniu gatunków.
Pomrowik plamisty żyje około 1 roku. Informacje zawarte w literatura wskazują, że zimują głównie jaja oraz osobniki młodociane i postacie dorosłe, które giną wiosną. Młodociane osobniki, które przezimują przystępują do rozrodu nieco wcześniej niż wylęgłe dopiero wiosną. Ślimaki z wylęgów wiosennych rozmnażają się w pełni lata i jesienią. Składanie jaj ma miejsce w okresie jesiennym. Jeden osobnik może złożyć w ciągu życia około 700  jaj. Składa je porcjami po 10 - 20 sztuk w złożach w glebie, pod kamieniami, kawałkami drewna. Po złożeniu jaj dorosłe ślimaki zamierają.
Jaja są przeźroczyste prawie okrągłe o rozmiarach 3 x 2,5 mm. Młode ślimaki wylęgają się na przełomie lata i jesieni oraz pod koniec jesieni, również wiosna po przezimowaniu jaj.

Obserwacje własne dotyczące biologii
W latach 1994 - 1996 roku wylęgi młodych osobników (z uwagi na łagodne zimy) odbywały się do późnej jesieni. Ślimaki tego gatunku w różnych stadiach rozwojowych można było obserwować przez cały okres zimowy, gdy temperatura utrzymywała się powyżej 0 ºC. Wiosną odławiano dorosłe osobniki, które jeszcze składały jaja. Mimo bardzo niskich temperatur, jakie panowały na przełomie 1995/1996 część dorosłych ślimaków przezimowała i była zdolna do składania jaj. Kopulacji ślimaków tego gatunku w okresie wiosennym nie obserwowano, co sugerowałoby, że zapłodnione osobniki mogą przezimować i na wiosnę składać jaja. Z jaj, które przezimowały, młode ślimaki wylęgają się nieco wcześniej niż z jaj, które zostały złożone w okresie wiosennym. Jednakże przedział czasowy między wylęgami nie jest zbyt duży.
Początek kopulacji w 1995 roku miał miejsce 10 czerwca. Najwięcej kopulujących par obserwowano w czerwcu i lipcu. W sierpniu i wrześniu pojawiały się jeszcze kopulujące pary. Składanie jaj rozpoczęło się z początkiem września a z początkiem października osiągnęło maksimum. Ślimaki składały jaja do końca października (do momentu, kiedy pozwalały na to jeszcze dodatnie temperatury).
 
Strona w opracowaniu, więcej informacji o tym ślimaku i jego szkodliwości opiszę już niedługo. ........

Informacje o gatunku D. reticulatum opracowano w oparciu o literaturę:

1. Wiktor A. 1989. Limacoidae  et  Zonitoidae  Nuda, Ślimaki  pomrowikowate (Gastropoda: Stylommatophora). Fauna Polski PWN.
2. Wiktor A. 1996.  Ślimaki  (Gastropoda)  z  pracy  zbiorowej  pod  redakcją  J. Boczek  „Diagnostyka szkodników roślin i ich wrogów naturalnych”
3. Wiktor A. 2004. Ślimaki lądowe Polski. Mantis, Olsztyn.